Verbonden partijen

Inleiding
Gemeenten werken steeds vaker samen in regionaal verband. Voor kleine gemeenten is de noodzaak om samen te werken vaak groot. Dit komt doordat de complexiteit van gemeentelijke taken toeneemt. Kennisdeling en schaalvoordelen kunnen bijdragen aan efficiënter bestuur en betere dienstverlening.
Een verbonden partij is een samenwerkingsvorm waarbij de gemeente een financieel en bestuurlijk belang heeft. Verbonden partijen kunnen we onderscheiden in gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen. We nemen deel aan acht gemeenschappelijke regelingen en drie vennootschappen. Een gemeenschappelijke regeling (GR) is een publiekrechtelijke constructie op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), dit is de meest gebruikte vorm voor intergemeentelijke samenwerking in Nederland. Vennootschappen bestaan uit naamloze vennootschappen (NV) en besloten vennootschappen (BV).

Beleidskaders

• Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr)
• Nota verbonden partijen gemeente Buren
• Regionaal informatieprotocol Rivierenland

Ontwikkelingen
In 2025 werd voor de gemeenschappelijke regelingen Regio Rivierenland, Avri en ODR een ambtelijke adviesfunctie ingericht als pilot. De regionale adviesgroep stelde een concept zienswijze op voor de P&C stukken. Het doel hiervan was om meer grip te krijgen op de gemeenschappelijke regelingen. In 2025 kregen de gemeenten te maken met een vooruitzicht van verminderende inkomsten vanuit het Rijk. Door regionale samenwerking werd aan de gemeenschappelijke regelingen een gezamenlijke taakstelling opgelegd om te bezuinigingen vanaf 2026 om een lagere gemeentelijke bijdrage op te kunnen vangen. De gemeenschappelijke regelingen hebben hier in grote mate aan kunnen voldoen. In 2025 heeft een positieve interne evaluatie plaatsgevonden over het proces van de adviesgroepen.

Risico's
We hebben een bestuurlijk en een financieel belang bij alle verbonden partijen. Dat betekent ook dat we te maken kunnen krijgen met bestuurlijke en financiële risico's. Bestuurlijke risico’s gaan over de mate waarin we aangesproken kunnen worden op het functioneren van de verbonden partij. Het financiële risico gaat over de mate waarin de verbonden partij in staat is de eigen risico’s op te kunnen vangen. Als de partij daar niet toe in staat is, ligt het risico bij de deelnemende gemeenten. Voor het in kaart brengen van de financiële risico’s maken we gebruik van de begroting van de verbonden partijen. Verderop in deze paragraaf hebben we per verbonden partij in beeld gebracht:
wat de financiële risico’s zijn voor de verbonden partij;

• of het weerstandvermogen van de verbonden partij voldoende is om eventuele risico’s op te vangen en;
• of er reden is om in het risicoprofiel van de gemeente Buren rekening te houden met het financiële risico van de verbonden partij (gekwantificeerd in de paragraaf ‘weerstandsvermogen en risicobeheersing’).

Conclusie
In 2025 is Gemeente Buren er in geslaagd om verder te werken aan het versterken van de regionale samenwerking en aan grip op de verbonden partijen. Door een taakstelling tot bezuinigingen op te leggen aan de gemeenschappelijke regelingen zijn de financiële risico’s voor gemeente Buren verminderd. Er zijn in 2025 wel meerdere ontwikkelingen geweest die in de 2026 financieel risico’s kunnen vormen. Dit zijn de ontvlechting van de bedrijfsvoeringstaken van de GGD en VRGZ, de robuustheidsdoelstelling van de ODR en de dienstverleningsovereenkomst met AVRI.